صورت

انواع جوش صورت: علائم، علت و راه پیشگیری از آن

جوش صورت چیست؟

جوش صورت، نوعی عارضه پوستی است که وقتی فولیکول‌های مو به‌وسیله چربی و سلول‌های مرده پوست بسته می‌شوند، بروز می‌کند.

اگرچه جوش زدنِ صورت به علل مختلفی رخ می‌دهد و همه افراد با هر سنی می‌توانند دچار آن شوند، اما این بیماری پوستی، بیشتر در بین نوجوانان شایع است. درمان‌های بسیاری برای صورتِ جوش‌دار وجود دارد، اما این عارضه می‌تواند پایدار باشد و در دوره‌های مختلف به سراغ فرد بیاید.

عارضه جوش صورت به انگلیسی

جوش زدن به انگلیسی Pimple نامیده می‌شود و به التهاب‌های پوستی گفته می‌شود که بیشتر در صورت و در نقاط دیگری مانند پشت بدن، قفسه سینه و شانه‌ها ظاهر می‌شوند، زیرا در این مناطق از پوست، غدد چربی زیادی وجود دارد که باعث ایجاد جوش به علل مختلف می‌شوند. جوش صورت یکی از عارضه‌هایی است که می‌تواند بسیار فرد را اذیت کند و باعث عدم اعتماد به نفس او شود.

انواع جوش صورت

جوش زدن صورت معمولا به‌دلیل تولیدِ بیش از حد چربی، زیر پوست ایجاد می‌شوند و دارای چندین نوع مختلف هستند. از مهم‌ترین انواع جوش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

جوش صورت سر سیاه

یکی از انواع جوش صورت جوش سر سیاه  است که اصطلاح پزشکی آن Comedonal acne نامیده می‌شود. این عارضه اغلب روی صورت، گردن، قفسه سینه و پشت بدن ظاهر می‌شود. به‌دلیل اینکه روی این نوع جوش، سیاه می‌شود، سر سیاه نام‌گذاری شده است. جوش‌های سر سیاه، عموما هنگام بسته‌شدن منافذ به‌دلیل تجمع چربی، سلول‌های مرده پوست و باکتری‌ها ایجاد می‌شوند.

جوش سر سیاه در صورت، ممکن است شبیه خاک چسبیده به منافذ به نظر برسد، اما در واقع، منافذ با باکتری‌ها و چربی انباشته می‌شوند و هنگام قرار گرفتن در معرض هوا به رنگ قهوه‌ای در می‌آیند.

جوش سر سفید صورت

جوش صورت سر سفید ، فولیکول‌ مسدود شده‌ای است که با لایه نازکی از پوست پوشیده شده است‌ و به صورت برجستگی‌ یا لکه‌ سفید ظاهر می‌شود. اگر دیواره فولیکول متورم شود، جوش سر سفید ایجاد می‌شود.

این نوع جوش‌ها بیشتر روی گونه‌ها و پیشانی ظاهر می‌شوند. تنها تفاوتی که جوش‌های سرسیاه و جوش‌های سر سفید با هم دارند، این است که اگر منافذ پوست بسته شود، جوشِ سر سفید و اگر باز شود، جوشِ سر سیاه ایجاد می‌شود.

جوش‌های سر سفید می‌توانند آزاردهنده باشند و در بدترین زمان‌ها رشد کنند. خبر خوب این است که با تغییر سبک زندگی و درمان‌های پزشکی، می‌توان از شر این نوع جوش‌ها خلاص شد.

جوش‌های نوک تیز (پاپول‌ها)

جوش‌های نوک تیز یا پاپول‌ها، ضایعات التهابی هستند که ممکن است قرمز رنگ، حساس و دردناک باشند. این نوع جوش‌ صورت، سر سفید ندارد. جوش‌های نوک تیز می‌توانند بزرگ یا کوچک باشند و در هر نقطه‌ای از صورت یا بدن ظاهر شوند. این جوش‌ها زمانی ایجاد می‌شوند که دیواره فولیکول‌های مو (منافذ) پاره شود و باقیمانده‌ سلول‌ها و باکتری‌ها به درم (عمیق‌ترین لایه پوست) نفوذ کند.

این نوع جوش‌ها کوچک‌تر از پوسچول‌ها هستند و می‌توانند به آسانی درمان شوند.

جوش چرکی صورت (پوسچول)

جوش‌های چرکی، نوعی ضایعه ملتهب و معمولا پر از چرک هستند که ممکن است سفید یا زرد به نظر برسند. اگرچه ممکن است افراد برای خارج کردنِ چرکِ این نوع جوش‌ها وسوسه شوند، اما کندن و فشار دادن این نوع جوش‌ها و تخلیه آن‌ها، باعث می‌شود جای جوش باقی بماند.

پوسچول‌ها، بزرگ‌تر از جوش‌های سر سیاه، سر سفید و پاپول‌ها هستند. در واقع پوسچول، بزرگ شده پاپول است. این نوع جوش صورت، دارای لکه‌های قرمز با مرکزیت سفید است که وقتی فولیکول‌های مسدود شده دچار التهاب می‌شود یا در معرض حمله باکتری‌ها قرار می‌گیرد، رشد می‌کند. انسداد و التهاب در اعماق فولیکول‌های مو، باعث ایجاد توده‌های سیستمی زیر سطح پوست می‌شود. دیگر منافذ پوست که دهانه غدد عرقی هستند، معمولا درگیر آکنه و جوش نمی‌شوند.

جوش ندول (جوش سفت و قرمز رنگ)

جوش ندول، نوع شدیدی از انواع مختلف جوش صورت است که باعث ایجاد شکاف‌های بزرگ، ملتهب و دردناک می‌شود. جوش ندول، بزرگ‌تر و دردناک‌تر از جوش‌های معمولی است و لایه‌های عمیق‌تر پوست را تحت‌تاثیر قرا می‌دهد. این نوع جوش، بیشتر روی صورت و پشت بدن ظاهر می‌شود.

جوش کیستیک

جوش کیستیک، جدی‌ترین نوع جوش صورت است و زمانی ایجاد می‌شود که کیست در اعماق پوست شکل می‌گیرد. جوش کیستیک می‌تواند ترکیبی از باکتری‌ها، چربی‌ها و سلول‌های مرده پوست باشد که در منافذ گیر افتاده‌اند. این نوع جوش در افرادی که پوست چربی دارند، بیشتر دیده می‌شود.

در ویدئوی زیر می‌توانید درباره انواع جوش‌های صورت، بهتر و بیشتر مطلع شوید.

جوش صورت نشانه چه بیماری است؟

جوش صورت و بیماری

دلایل خاصی وجود دارد که جوش‌ها در مناطق مختلفی از صورت ظاهر می‌شوند. پزشکان چینی معتقدند که صورت، پنجره سلامتی فرد است. پیشانی، وسط ابروها، گونه و بینی، مناطقی هستند که نشان می‌دهند در بدن فرد چه خبر است. جوش‌های مناطق مختلف صورت درباره سلامتی چه می‌گویند؟

پیشانی

جوش بالای پیشانی به‌طور مستقیم با سیستم گوارش در ارتباط است. فردی که سیستم گوارش ضعیفی دارد، به سختی غذا را تجزیه و هضم می‌کند. برای رفع این مشکل، بهتر است از غذاها یا نوشیدنی‌های غنی از آنتی‌اکسیدان مانند چای سبز و آبلیمو استفاده شود.

جوش پایین پیشانی ارتباط نزدیکی با ذهن و روح دارد. جوش زدن صورت در این قسمت ممکن است به‌دلیل الگوی خواب نامنظم، استرس، افسردگی، سرعت نامناسب گردش خون و… باشد. برای جلوگیری از این مشکل، باید قبل از ساعت 11 خوابید و ذهن را از طریق ورزش یوگا، تماشای فیلم مورد علاقه و… آرام کرد.

بینی

بینی ارتباط مستقیمی با قلب دارد. ایجاد جوش صورت بر روی بینی ممکن است ناشی از فشار خون و استرس باشد.

جوش وسط ابرو

جوش وسط ابرو ارتباط نزدیکی با کبد دارد و ممکن است به‌دلیل مصرف غذاهای چرب یا مصرف بیش از حد الکل باشد.

گوش

جوش در ناحیه گوش، به‌دلیل مشکلات کلیه است. جوشِ گوش ممکن است ناشی از مصرف آب کم یا مصرف بیش از حد نمک و کافئین باشد. برای رفع این مشکل، فرد باید مقدار زیادی آب بنوشد و سدیم و کافئین را از رژیم غذایی خود حذف کند.

گونه

جوش در ناحیه گونه راست، ارتباط نزدیکی با ریه دارد. جوش این ناحیه ممکن است ناشی از آلرژی، استرس، مشکلات تنفسی و مصرف سیگار باشد.

دهان و چانه

اطراف دهان و وسط چانه، با شکم و روده کوچک ارتباط نزدیک دارد. جوش‌هایی که در این ناحیه دیده می‌شوند، ممکن است به علت مصرف زیاد فست‌فود یا یبوست باشد. برای پیشگیری بهتر است از غذاهای تازه با فیبر بالا مانند سبزیجات و میوه‌ها استفاده شود.

جوش اطراف چانه، ارتباط نزدیکی با اندام تناسلی و کلیه‌ها دارد. جوش صورت در این ناحیه ممکن است به‌دلیل چرخه قاعدگی، عدم تعادل هورمون‌ها یا کار کردن بیش از حد کلیه‌ها باشد.

در ویدئوی زیر می‌توانید علت زدن جوش روی صورت و ارتباط آن با سلامتی خود را ببینید.

علت جوش صورت

جوش زدن صورت علل مختلفی دارد که برای آگاهی کامل از آن‌ها می‌توانید مقاله علت جوش صورت را مطالعه کنید، اما به‌طور خلاصه، جوش بر اثر تغییر و تحولات در سیستم بدن و همچنین عوامل بیرونی ایجاد می‌شود.

از مهم‌ترین عواملی که باعث جوش زدن صورت می‌شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کبد

وقتی کبد بیش از حد با هورمون‌هایی مانند آندروژن‌ها یا استروژن‌ها، الکل یا کافئین یا فرآورده‌های التهابیِ مواد غذایی پر شود، بارِ اضافی ناشی از آن می‌تواند منجر به عارضه‌های پوستی مانند جوش، اگزما، پسوریازیس و روزاسه شود. عملکرد کبد و ایجاد جوش، رابطه تنگاتنگی با هم دارند.

هورمون‌ها

آندروژن‌، هورمونی است که ترشح آن در دوران بلوغ در پسران و دختران زیاد شده و باعث بزرگ شدن غدد چربی و ایجاد سبوم (چربی صورت) بیشتر می‌شود.

تغییرات هورمونی مربوط به بارداری و استفاده از داروهای ضدبارداری خوراکی نیز می‌توانند بر تولید سبوم تاثیر بگذارند. مقادیر کمی آندروژن در خون زنان گردش می‌کند که می‌تواند باعث جوش هورمونیِ صورت شود.

سایر علت‌های جوش زدن صورت عبارتند از: تولید بیش از حد چربی، تنش عصبی، باکتری، فولیکول‌های مو که توسط چربی و سلول‌های مرده پوست بسته شده‌اند.

جوش بر اثر سبک زندگی و عوامل بیرونی مانند استرس، تنش‌های عصبی، مصرف داروهای‌خاص، لوازم آرایشی نامرغوب و… نیز می‌تواند بروز پیدا کند.

اثرات و پیامدهای جوش صورت

از مهم‌ترین پیامدهای این عارضه پوستی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

خارش

جوش می‌تواند به‌دلایل مختلف شروع به خارش کند. رایج‌ترین علت خارش جوش صورت، اصطکاک و خشکی سلول‌های پوستی است که باعث بسته شدن منافذ می‌شود. وقتی پوست خشک می‌شود، طبیعی است که شروع به خارش کند.

سایر محرک‌هایی که باعث می‌شوند جوش همراه با خارش باشد عبارتند از:

  • آلرژی
  • واکنش پوست به مواد شیمیایی مانند بنزوئیل پراکسید
  • گرما (که می‌تواند خارش را تشدید کند)
  • نور خورشید و اشعه ماوراء بنفش
  • تعرق

از جنبه مثبت، خارش می‌تواند نشانه‌ای از بهبود جوش باشد. هنگام بهبودی جوش، پوستِ قرمز باید با پوست جدید و سالم جایگزین شود. طی این فرآیند، بدن لایه‌برداری می‌کند، یا لایه‌های قدیمی پوست را می‌ریزد تا لایه‌های جدید را جایگزین کند. سلول‌های پوستی خشک، پوسته‌پوسته و مرده، بخشی از روند بهبودی هستند، اما می‌توانند باعث احساس خارش ناخوشایند شوند.

لکه‌های پوستی

اگر جوش‌ صورت به‌درستی درمان نشود، پس از مدتی خشک شده و لکه‌هایی قرمز یا قهوه‌ای بر جا می‌گذارد. در این حالت، بافت یکدست پوست از بین می‌رود و حالتی مانند زخم به‌وجود می‌آید. اگر فرد جوش‌هایش را دستکاری کند، لکه‌های تیره و قهوه‌ای زیادتر می‌شوند. گاه بدون دستکاری، لکه‌های قرمزی روی سطح پوست بر جای می‌ماند که دلیل ژنتیکی دارد.

پیشگیری از جوش صورت

پیشگیری جوش صورت

در جواب به این سوال که چکار کنیم، صورتمان جوش نزند، بهتر است موارد زیر رعایت شوند:

تمیز نگه داشتن صورت

چه صورت جوش بزند یا نه، باید روزانه دو بار صورت را شست تا ناخالصی‌ها، سلول‌های مرده و چربی اضافی از سطح پوست خارج شود.

مرطوب کردن پوست

بسیاری از محصولاتِ ضدجوش، حاوی موادی هستند که پوست را خشک می‌کنند، بنابراین همیشه باید از مرطوب‌کننده‌ای استفاده شود که کاهش خشکی و لایه‌برداری پوست را به‌دنبال داشته باشد.

استفاده از محصولات بدون نسخه ضدجوش

محصولات ضدجوش، نیازی به نسخه ندارند. بیشتر آن‌ها دارای ترکیباتی مانند بنزوئیل پراکسید، اسید سالیسیلیک، اسید گلیکولیک یا اسید لاکتیک هستند که باکتری‌ها را مهار کرده و پوست را خشک می‌کنند. به‌دلیل اینکه این محصولات ممکن است باعث خشک شدن یا لایه‌برداری پوست شوند، بهتر است با مقدار کم شروع شوند. پس از مدتی می‌توان میزان استفاده را تنظیم کرد.

توجه به محصولات مو

از رایحه‌ها، چربی‌ها، پودر یا ژل روی مو استفاده نشود. اگر آن‌ها روی صورت قرار بگیرند، می‌توانند منافذ پوست را مسدود کرده و پوست را تحریک کنند.

دست نزدن به جوش

از لمس صورت، گونه یا چانه با دست خودداری شود. دست زدن به جوش صورت، نه‎تنها باکتری را گسترش می‌دهد، بلکه پوستِ ملتهبِ صورت را نیز تحریک می‌کند.

قرار نگرفتن در معرض آفتاب

پرتوهای فرابنفش خورشید می‌توانند التهاب و قرمزی را افزایش دهند و باعث افزایش فشار خونِ بعد از التهاب شوند.

تغذیه پوست

بیشتر کارشناسان معتقدند، خوراکی‌هایی مانند شکلات باعث ایجاد جوش نمی‌شوند، اما منطقی است که از مصرف مواد غذایی چرب اجتناب شود و میوه‌های تازه، سبزیجات و غلات سبوس‌دار بیشتری به رژیم غذایی افزوده شود.

سوالات متداول

جوش صورت در مردان بیشتر است یا زنان؟

در دوران نوجوانی، جوش در مردان بیشتر از زنان و در بزرگسالی، جوش زدنِ صورت زنان، بیشتر از مردان است.

چرا در دهه 30 جوش می‌زنیم؟

هورمون‌ها علت اصلی جوش زیاد صورت در 35 سالگی هستند. در اوایل دهه 30، رشد هورمون‌ها کند می‌شود، بنابراین افرادی که هرگز در نوجوانی خود آکنه را تجربه نکرده‌اند، می‌توانند این عارضه را در سن 30 سالگی را برای اولین‌بار تجربه کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر روش‌های درمانیِ خودمراقبتی، جوش‌ها را از بین نبرد، بیمار باید به پزشک مراجعه کند. پزشک می‌تواند داروهای قوی تجویز کند. اگر جوش ماندگار یا شدید شد، ممکن است متخصص پوست روش‌های دیگری را امتحان کند.

علت جوش زدن صورت زنان در سنین مختلف چیست؟

جوش صورت زنان می‌تواند تا سال‌ها ادامه داشته باشد و شعله‌ور شدن آن، یک هفته قبل از قاعدگی است. این نوع جوش، در خانم‌هایی که از قرص‌های ضدبارداری استفاده می‌کنند، بدون درمان و به صورت خود به خود از بین می‌رود.

در افراد مسن، بروز ناگهانی جوش‌های زیاد و شدید، ممکن است علائم نوعی بیماری زمینه‌ای باشد که به مراقبت پزشکی نیاز دارد.

مصرف لوازم آرایشی در خانم‌ها، علت دیگر بروز جوش در صورت است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، هشدار می‌دهد که برخی از لوسیون‌های جوش، پاک‌کننده‌ها و سایر محصولات پوستی، می‌توانند یک واکنش جدی ایجاد کنند. این نوع واکنش بسیار نادر است، بنابراین بیماران نباید آن را با قرمزی، سوزش یا خارش در جایی که داروها یا محصولات را استفاده کرده‌اند، اشتباه بگیرند.

در صورت بروز هر یک از علائم زیر و بعد از استفاده از محصولات پوستی، بیمار باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کند:

  • ضعف
  • تنگی نفس
  • تورم در چشم‌ها، صورت، لب و زبان
  • احساس خفگی در گلو
نمایش بیشتر

مقالات مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا