صورت

علت جوش صورت و راه های پیشگیری از آن

علت جوش صورت

بیشتر افراد تا حدودی بروز جوش را تجربه می‌کنند، اما این عارضه در درجه اول، نوجوانانی را که دچار تغییرات هورمونی می‌شوند، تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. جوش صورت ممکن است خفیف (جوش‌های گاه‌به‌گاه)، متوسط (پاپول‌های التهابی) یا شدید (ندول‌ها و کیست‌ها) باشد. درمان، بستگی به علت جوش صورت دارد. در این مقاله به این موضوع خواهیم پرداخت.

علت انواع جوش صورت

همان‌طور که در مقاله جوش صورت اشاره شد، جوش‌ها به 6 دسته تقسیم می‌شوند و علت بروز هر کدام با دیگری متفاوت است:

جوش سر سیاه

علت جوش سر سیاه صورت، گرفتگی منافذ به‌دلیل تجمع چربی، سلول‌های مرده پوستی و باکتری‌هاست.

جوش سر سفید

علت جوش صورت سر سفید، فولیکول‌های مسدود شده‌ای هستند که با لایه نازکی از پوست پوشیده شده‌اند.

جوش‌های نوک تیز (پاپول‌ها)

علت ایجاد پاپول‌ها، پارگی دیواره فولیکول‌های مو و نفوذ باقیمانده سلول‌های مرده و باکتری به عمیق‌ترین لایه پوست است.

جوش‌های چرکی صورت (پوسچول‌ها)

علت ایجاد پوسچول‌ها، التهاب فولیکول‌های مسدود شده‌ای است که در اعماق پوست گیر افتاده‌اند.

جوش‌های ندول (جوش سفت و قرمز رنگ)

علت ایجاد ندول، آسیب منافذ و مسدود شدن آن‌ها  و تخریب سلول‌های عمیق زیر سطح پوست است.

جوش‌های کیستیک

علت ایجاد جوش‌های کیستیک در صورت، ایجاد کیست در اعماقِ پوست است.

علت انواع جوش در نقاط مختلف صورت

جوش در مناطق مختلفِ صورت به دلایل زیر ایجاد می‌شود:

علت جوش صورت در پیشانی

علت جوش صورت در پیشانی، سیستم گوارش ضعیف، الگوی خواب نامنظم، استرس، افسردگی و گردش نامناسب خون است.

بینی

علت جوش صورت در ناحیه بینی، فشار خون و استرس است.

علت جوش صورت در وسط ابرو

علت جوش وسط ابرو، مشکلات کبدی، مصرف غذاهای چرب و مصرف بیش از حد الکل است.

گوش

علت ایجاد جوش در گوش‌ها، ناراحتی‌های کلیوی، مصرف آب کم یا مصرف کافئین و سدیم زیاد است.

گونه

علت جوش گونه، مشکلات ریوی و تنفسی، آلرژی و مصرف سیگار است.

علت جوش صورت در دهان و چانه

علت ایجاد جوش چانه و دهان، مشکلات روده، مصرف زیاد فست‌فودها و یبوست است.

ویدئوی زیر، اطلاعاتی درباره انواع جوش‌ها را نشان می‌دهد.

چه عواملی باعث ایجاد جوش صورت می‌شوند؟

انواع جوش صورت

از مهم‌ترین علت‌های جوش زدن صورت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

غدد چربی پوست

از مهم‌ترین علت جوش صورت می‌توان به غدد چربی پوست یا غدد سبابه اشاره کرد. در واقع غدد چربی، غدد پوستیِ ریزی هستند که سبوم(ماده مومی یا چربی که پوست و مو را ضدآب می‌کند) تولید می‌کنند.

غدد سبابه در منافذ کل پوست، به‌جز کفِ دست و پا، وجود دارند. غدد چربی پوست، بیشتر روی صورت و پوست سر دیده می‌شوند. از آنجا که غدد، سبوم را داخل منافذ تولید می‌کنند، سلول‌های جدیدِ پوست به‌طور مداوم رشد کرده و لایه‌های بیرونیِ پوست می‌ریزد.

گاه سلول‌هایِ مرده پوست نمی‌ریزند و در منافذ باقی می‌مانند، در نهایت به‌وسیله سبوم به هم می‌چسبند و باعث انسداد منافذ می‌شوند. انسداد منافذ اغلب در دوران بلوغ اتفاق می‌افتد، زیرا غدد چربی در این زمان سبوم بیشتری تولید می‌کنند.

جوش‌هایی که به‌دلیل غدد چربی ایجاد می‌شوند، در واقع نوعی عفونت هستند و اغلب به صورتِ جوش‌های قرمز با نوک سفید ظاهر می‌شوند.

علت جوش صورت و عفونت باکتریایی

جوش عفونی

دیگر علت جوش صورت، عفونت باکتریایی است. جایی که سبوم و سلول‌های مرده پوست انباشته می‌شوند و منافذ را مسدود می‌کنند، باکتری‌هایی از جمله Propionibacterium acnes، آهسته شروع به رشد می‌کنند.

باکتری Propionibacterium acnes، در حالت طبیعی روی پوست وجود دارد، اما وقتی شرایط مناسب باشد، با سرعت بیشتری تولیدمثل کرده و باعث بروز مشکل می‌شود. این باکتری، از سبوم تغذیه و ماده‌ای تولید می‌کند که باعث ایجاد پاسخ ایمنی و بروز التهاب‌ها و لکه‌های پوستی می‌شود. اگرچه جوش‌ها به عفونت باکتریایی ارتباط دارند، اما مسری نیستند و هیچ‌کس نمی‌تواند جوش‌هایش را به دیگری منتقل کند.

عوامل هورمونی

طیف وسیعی از عوامل باعث ایجاد جوش می‌شوند، اما به نظر می‌رسد یکی از علل اصلی بروز آن، افزایش سطح آندروژن باشد. آندروژن، نوعی هورمون است که مهم‌ترین علتِ جوش صورت در سن بالا محسوب می‌شود. در زنان این ماده به استروژن تبدیل و افزایش سطح آندروژن، باعث رشد غدد چربی در زیر پوست می‌شود. غده بزرگ شده، سبوم بیشتری تولید می‌کند و تولید بیش از حدِ سبوم می‌تواند دیواره‌های سلولی منافذ را بشکند و باعث رشد باکتری‌ها شود.

علت جوش صورت و مشکلات کبدی

علت جوش و به‌ویژه جوش وسط ابرو، مشکلات کبدی است که به‌دلیل عادت‌های غذایی نادرست یا استرس عاطفی ایجاد می‌شود. کبد، دومین عضو بزرگ بدن است که حدود 1.5کیلوگرم وزن دارد. با وجود اینکه کبد چندین وظیفه بر عهده دارد، اما به‌طور عمده به‌عنوان یک سیستمِ تهویه عمل می‌کند. کبد سموم، بقایای سلول‌های مرده و سایر مواد زائد را از خون خارج می‌کند.

استفاده از الکل، رژیم غذایی ضعیف و ورزش نکردن می‌تواند باعث التهاب کبد شود. کبدِ ملتهب ممکن است مواد سمی بیشتری را در خون باقی بگذارد و آن را وارد پوست و سایر قسمت‌های بدن کند.

آلودگی

جوش صورت آلودگی هوا

بسیاری از کارشناسان معتقدند که جوش یک بیماری التهابی است. نتایج برخی مطالعات نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض هوای آلوده، خطر بروز جوش را افزایش می‌دهد. مواد موجود در هوای آلوده از جمله ذرات اُزن، دی‌اکسید نیتروژن، دی‌اکسید گوگرد و ترکیبات آلی فرّار، پوست را تحریک می‌کنند. آلودگی ممکن است باعث بروز جوش التهابی شود. رعایت یک رژیم درمانی مناسب برای پوست که توسط متخصص پوست تجویز شده، ممکن است به ایجادِ یک سد محافظتی روی پوست کمک کند و باعث محافظت پوست در برابر آلودگی‌های بعدی شود.

شنا کردن

علت جوش صورت می‌تواند آب استخر باشد. آب استخر می‌تواند پوست افرادی که وقت زیادی را در آبِ کلردار می‌گذرانند، درگیر کند. کلر، پوست را خشک کرده و PH آن را تغییر می‌دهد. هر دوی این عوامل می‌توانند باعث ایجاد جوش شوند. بهتر است شناگران بلافاصله بعد از شنا دوش بگیرند تا کلر و سایر مواد شیمیایی از روی پوست آن‌ها شسته شود. برای مقابله با اثرات خشک‌کنندگیِ کلر، باید از مرطوب‌کننده استفاده کرد.

استرس

استرس، بخش غیرقابل اجتنابی از زندگی است. شواهد زیادی نشان می‌دهند که استرس باعث بدتر شدن جوش می‌شود و در نتیجه آن، بدن آندروژن زیادی تولید می‌کند. هورمون آندروژن، غده‌های چربیِ پوست و فولیکول‌ها را تحریک می‌کند و منجر به ایجاد جوش می‌شود. به همین دلیل وقتی افراد، تحت استرس مداوم قرار دارند، جوش و به‌ویژه جوشِ عصبی می‌تواند یک مسئله ثابت باشد.

آرایش صورت

شکی نیست که چربی می‌تواند علت جوش صورت باشد. استفاده از لوازم آرایشی چرب، منافذ پوست را مسدود کرده و باعث ایجاد جوش می‌شود؛ بنابراین بهتر است برای جلوگیری از حل شدنِ مواد آرایشی در صورت، به‌طور مرتب آرایش صورت شسته شود.

محصولات مراقبت از مو

اگر جوش در امتداد پیشانی، خط مو یا پشت گردن دیده شود، می‌توان محصولاتِ مراقبت از مو را یکی از دلایل بروز آن دانست. استفاده از محصولاتی مانند شامپو، نرم‌کننده، اسپری مو، ژل مو، واکس مو و… باعث بروز جوش در این مناطق می‌شود. اندکی پس از قطعِ مصرفِ این محصولات، جوش از بین می‌رود. بهتر است آقایان قبل از استفاده از کرم‌های اصلاح، ترکیبات آن را به دقت بررسی کنند تا حاوی چربی‌هایی که باعث گرفتگی منافذ می‌شود، نباشد.

سندروم تخمدان پلی‌کیستیک

سندروم تخمدان پلی‌کیستیک، نوعی اختلال است که با مقاومت به انسولین، افزایش سطح آندروژن و چرخه قاعدگی نامنظم ایجاد می‌شود و می‌تواند علت جوش صورت باشد. این اختلال ممکن است با آکنه زنان در بزرگسالی همراه باشد. مقادیر بالای آندروژن ممکن است تخمک‌گذاری را مهار کند که باعث پریودِ نامنظم، رشد بیش از حد مو و ایجاد جوش می‌شود.

مصرف داروهای خاص

داروهای حاوی کورتیکواستروئیدها، تستوسترون یا لیتیوم باعث ایجاد جوش می‌شوند.

رژیم غذایی

از مهم‌ترین غذاهایی که باعث جوش صورت می‌شوند می‌توان به شیر بدون چربی، نان، شیرینی، چیپس و… اشاره کرد. مدت‌هاست که شکلات در بدتر شدن جوش، مظنون است. مطالعه‌ای که روی 14 مردِ مبتلا به جوش انجام شده بود، نشان داد که خوردن شکلات باعث وخیم‌تر شدن علائم می‌شود.

گَرمی می‌تواند علت جوش صورت باشد. پس از مصرف گرمی، بدن و پوست برخی از افراد سریع دچار تغییر می‌شود و جوش می‌زند.

مصرف غذاهای چرب، تاثیری در ایجاد جوش ندارد. اگرچه کار در یک منطقه چرب مانند آشپزخانه، باعث می‌شود چربی به پوست بچسبد و فولیکول‌های مو را مسدود کند.

اصلاح صورت

برخی از محصولات اصلاح صورت مانند کرم‌ها، ژل‌ها و ژیلت‌ها باعث تحریک، تورم و التهاب پوست و بروز جوش صورت می‌شوند.

بهداشت

علت جوش صورت گاه ربطی به پوست کثیف ندارد. گاه شستن بیش از حد پوست یا تمیز کردن آن با صابون‌های سخت یا مواد شیمیایی، پوست را تحریک کرده و می‌تواند جوش را بدتر کند.

سابقه خانوادگی

ژنتیک نیز در جوش زدن نقش دارد. اگر والدین هر دو، جوش داشته باشند، احتمالا فرزند آن‌ها نیز دچار این عارضه می‌شود.

عدم شست‌وشوی صورت بعد از ورزش

ورزش نه‌تنها برای بدن، بلکه برای ذهن نیز خوب است، اما اگر به محض اتمام ورزش، صورت شسته نشود، منجر به بروز جوش‌های باکتریایی روی پوست می‌شود.

اصطکاک و فشار روی پوست

این امر می‌تواند در مواردی مانند استفاده از تلفن، کلاه ایمنی، پوشیدن لباس‌هایی با یقه تنگ و حمل کوله‌پشتی ایجاد شود.

سوالات متداول

علت جوش صورت در بارداری چیست؟

جوش زدن صورت در بارداری، بسیار شایع است. در حقیقت جوش صورت و بارداری رابطه تنگاتنگی با هم دارند و از هر دو زن، یکی از آن‌ها در دوران بارداری جوش می‌زند. در برخی موارد ممکن است جوش شدید باشد. علت جوش صورت در سه ماهه اول بارداری، افزایش سطح هورمون است و رفته‌رفته پس از بازگشت سطح هورمون به حالت طبیعی، جوش فروکش می‌کند.

علت جوش صورت نوزاد چیست؟

جوش‌های صورت نوزادان، یک بیماری پوستی شایع و نسبتا موقتی است. جوش صورت نوزادانِ 4 ماهه، بیشتر است و تا زمانی که دو ساله شوند، می‌تواند دوام داشته باشد. هنوز دقیقا مشخص نیست که چرا نوزادان جوش می‌زنند، اما برخی محققان معتقدند که این امر ناشی از ترشح هورمون‌های مادر یا خودِ نوزاد است.

علت جوش صورت پسر ده ساله چیست؟

به‌دلیل تغییرات هورمونی که در دوران بلوغ رخ می‌دهد، نوجوانان جوش می‌زنند. با رشد بدن، این هورمون‌ها، غدد چربی را تحریک می‌کنند تا سبوم بیشتری تولید کنند. وقتی سبوم زیاد می‌شود، منافذ را مسدود کرده و باعث ایجاد جوش می‌شود.

علت جوش صورت بعد از زایمان چیست؟

جوش صورت بعد از زایمان، طبیعی است و علت آن، ترشح هورمون‌ها هستند. درست همان‌طور که بدن در دوران بارداری و بعد از آن تغییر می‌کند، پوست نیز تغییر می‌کند؛ بنابراین ممکن است بدن برای اولین‌بار در دوران بارداری یا در هفته‌ها و ماه‌های نخستِ پس از زایمان، شکسته شود.

نمایش بیشتر

مقالات مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا